Dự án xây dựng tuyến đường thành phố Bắc Kạn – hồ Ba Bể kết nối sang Na Hang, Tuyên Quang đang bước vào giai đoạn nước rút, song vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ để bảo đảm tiến độ hoàn thành trong năm 2026.

Theo báo cáo của Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Giao thông và Nông nghiệp phía Bắc, dự án có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là 3.717,809 tỷ đồng, thời gian thực hiện từ năm 2020 đến năm 2026. Đến nay, toàn tuyến 76,5 km đã được bàn giao mặt bằng cho các nhà thầu thi công. Giá trị khối lượng xây lắp thực hiện tính đến ngày 10/4/2026 đạt khoảng 2.212,58/2.879,416 tỷ đồng, tương đương 76,84% giá trị hợp đồng; tổng vốn giải ngân đạt 3.084,074/3.717,809 tỷ đồng, bằng 83% kế hoạch vốn.

Tuy nhiên, quá trình triển khai dự án đang gặp nhiều lực cản. Trước hết là biến động giá xăng dầu và nguyên vật liệu do ảnh hưởng tình hình chiến sự tại Trung Đông, làm tăng mạnh chi phí vận chuyển, chi phí máy thi công và giá thành vật liệu xây dựng. Điều này không chỉ tác động trực tiếp đến tiến độ mà còn làm gia tăng nguy cơ vượt dự toán gói thầu, vượt tổng mức đầu tư được duyệt.

Bên cạnh đó, nguồn cung vật liệu cấp phối đá dăm loại I, II cho đoạn tuyến Km37+00 đến cuối tuyến hiện chưa đáp ứng yêu cầu. Trong tổng nhu cầu hơn 166 nghìn m3, các nhà thầu mới tập kết được hơn 69 nghìn m3. Nguyên nhân chủ yếu do 4 mỏ đá tại khu vực Chợ Đồn chưa hoàn tất thủ tục liên quan đến cấp kho mìn, khiến việc khai thác, sản xuất vật liệu thiết yếu bị chậm, đe dọa tiến độ thi công và giải ngân vốn.

Một khó khăn lớn khác là tổng mức đầu tư của dự án đã bị cắt giảm 120 tỷ đồng trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021–2025. Trong khi đó, dự án lại phát sinh thêm nhu cầu kinh phí do phải khắc phục hậu quả thiên tai, xử lý sạt lở, điều chỉnh thiết kế và bù đắp chi phí do giá nhiên liệu biến động.

Ngoài ra, một số vướng mắc cụ thể tại hiện trường cũng đang ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ. Tại gói thầu số 30, khoảng 40 m đường ống cấp nước của Nhà máy thủy điện Tà Làng thuộc Công ty cổ phần sản xuất vật liệu xây dựng Bắc Kạn nằm trong phạm vi thi công nhưng chưa được di dời, khiến phần việc còn lại chưa thể hoàn tất. Ở đoạn Km39+830 – Km40+170, nhà thầu không được cấp phép sử dụng vật liệu nổ công nghiệp do vị trí thi công gần khu dân cư, làm chậm tiến độ đào nền đá.

Tại vị trí tường chắn Km53+838,37 – Km54+020,47, do địa hình, địa chất phức tạp và ảnh hưởng của mưa bão, phương án thiết kế cũ không còn phù hợp. Phương án điều chỉnh tối ưu là tường chắn bê tông cốt thép kết hợp cọc khoan nhồi, song dự kiến làm tăng chi phí khoảng 27 tỷ đồng và có thể kéo dài thời gian thi công, vượt mốc tiến độ đã được chấp thuận. Tại lý trình Km62+243,92 – Km62+271,89 đã xuất hiện vết nứt lớn, nguy cơ sạt lở cao, ảnh hưởng đến an toàn công trình và nơi ở của nhiều hộ dân. Đến nay, các hộ dân trong vùng nguy hiểm vẫn chưa thể di dời do còn vướng thủ tục bố trí tái định cư. Trong khi đó, hạng mục cầu Bắc Lè thuộc gói thầu số 64 cũng chưa thể triển khai thi công trụ T4, T5 do mực nước hồ thủy điện Tuyên Quang đang ở cao độ quá cao so với điều kiện thi công.

Trước thực tế trên, Ban Quản lý dự án kiến nghị UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết sớm các vướng mắc về mặt bằng với Công ty cổ phần sản xuất vật liệu xây dựng Bắc Kạn; cho ý kiến chỉ đạo khẩn trương di dời các hộ dân tại khu vực có nguy cơ sạt lở; xem xét bổ sung lại 120 tỷ đồng vào tổng mức đầu tư; đồng thời chấp thuận điều chỉnh thời gian thực hiện hợp đồng đối với gói thầu số 62 đến ngày 31/12/2026. Ban cũng đề nghị các sở, ngành liên quan kịp thời công bố giá vật liệu, giá xăng dầu và có phương án tháo gỡ thủ tục kho mìn cho các mỏ đá nhằm bảo đảm nguồn vật liệu cho dự án trong quý II/2026./.